Zanim ktoś spróbuje
Na co uważać
Tajlandia jest krajem bezpiecznym, a ludzie życzliwi — to nie jest lista powodów do strachu. Kilkanaście schematów powtarza się jednak od lat i omijają tych, którzy je znają. Przy każdym: po czym go poznać, co powiedzieć i ile to naprawdę kosztuje.
Taksówki i transport
Licznik, objazdy, „zamknięte".
Świątynia jest dziś zamknięta Bangkok Oszustwo
Jak to wygląda Uprzejmy człowiek przy wejściu do Grand Palace albo Wat Pho mówi, że dziś zamknięte („buddhist holiday"), i proponuje objazd tuk-tukiem po innych atrakcjach za sto bahtów.
Co robić Wielkie świątynie nie zamykają się dla turystów. Idź do kasy i sprawdź sam. Objazd za sto bahtów kończy się w sklepie z klejnotami, gdzie kierowca dostaje prowizję za twoje wejście.
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Taksówka bez licznika Naciąganie
Jak to wygląda Kierowca mówi „meter broken" albo od razu podaje cenę za kurs. W Bangkoku zwykle dwa–trzy razy wyższą niż z licznika.
Co robić Poproś o licznik: „meter, please". Jeśli odmawia — wysiadasz i bierzesz następną, jest ich mnóstwo. Albo zamów przez Grab, gdzie cena jest z góry.
Normalna cena: 500–600 ฿ za kurs powyżej 900 ฿ — targuj się cały cennik →
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Kierowca nie ma reszty Naciąganie
Jak to wygląda Przy płaceniu okazuje się, że kierowca nie ma wydać z tysiąca. Liczy na to, że machniesz ręką i zostawisz całą kwotę.
Co robić Miej przy sobie setki i dwudziestki — w bankomacie wypłacaj kwoty niepodzielne przez tysiąc, wtedy dostaniesz drobniejsze banknoty. Albo zamawiaj przez aplikację i płać kartą.
Jazda okrężną drogą Naciąganie
Jak to wygląda Licznik chodzi, wszystko się zgadza, tylko trasa robi pętlę przez pół miasta. Widać to dopiero po powrocie, na mapie.
Co robić Włącz sobie nawigację w telefonie i trzymaj ją widoczną — kierowca to zauważy i zwykle wystarczy. W aplikacji trasa jest z góry, więc problem znika.
Tuk-tuk za dwadzieścia bahtów Naciąganie
Jak to wygląda Cena podejrzanie niska, a kierowca po drodze „wpada tylko na chwilę" do sklepu z garniturami, klejnotami albo do biura podróży.
Co robić Za każde takie wejście kierowca dostaje kupon na paliwo. Nie musisz nic kupować, ale stracisz godzinę. Umów cenę normalną i powiedz wprost: „no shops".
Normalna cena: 60–150 ฿ za kurs powyżej 300 ฿ — targuj się cały cennik →
Dopłata za bagaż w minibusie Naciąganie
Jak to wygląda Przy wsiadaniu okazuje się, że walizka kosztuje dodatkowo sto bahtów, choć przy kupnie biletu nikt o tym nie wspomniał.
Co robić Bagaż jest w cenie biletu. Pokaż bilet i zapytaj o cennik na piśmie. Przy zorganizowanym przewoźniku (Lomprayah, Phantip) takich dopłat nie ma.
Normalna cena: 150–300 ฿ za osobę powyżej 500 ฿ — targuj się cały cennik →
Zakupy i targowanie
Kamienie, garnitury, „ostatnia sztuka".
Podrobiony krem z filtrem albo lek Uważaj
Jak to wygląda Kosmetyki i leki z targu albo z małej budki, w cenie o połowę niższej niż w aptece.
Co robić Leki kupuj wyłącznie w aptekach (Boots, Watsons, apteki przyszpitalne), kosmetyki w sieciowych drogeriach. Podróbki filtrów nie chronią, a podrobione leki bywają groźne.
Normalna cena: 250–450 ฿ za sztukę cały cennik →
Kamienie szlachetne w okazyjnej cenie Oszustwo
Jak to wygląda Sprzedawca albo „przypadkowy" znajomy tłumaczy, że dziś jest rządowa wyprzedaż szafirów i że w Europie sprzedasz je trzy razy drożej.
Co robić To najstarszy tajski przekręt i nadal działa. Kamienie są warte ułamek ceny, a certyfikaty są bezwartościowe. Nie kupuj biżuterii, na której się nie znasz — nikt nie sprzedaje okazji obcemu na ulicy.
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Garnitur szyty w jeden dzień Naciąganie
Jak to wygląda Kierowca tuk-tuka albo zaczepiający na ulicy naganiacz proponuje krawca, który „akurat dziś ma promocję". Kierowca dostaje prowizję, a garnitur bywa uszyty z gorszego materiału i poprawiany do wieczora przed twoim wylotem.
Co robić Jeśli chcesz uszyć ubranie, wybierz krawca po opiniach i zostaw sobie kilka dni na poprawki. Nigdy nie jedź do zakładu wskazanego przez kierowcę.
Ryba na wagę bez podanej ceny Naciąganie
Jak to wygląda W knajpce na plaży wybierasz rybę z lodu, a rachunek wychodzi kilka razy wyższy, niż się spodziewałeś — bo cena była za sto gramów, nie za sztukę.
Co robić Zapytaj o cenę za kilogram i poproś o zważenie przy tobie. Ustal kwotę przed przygotowaniem.
Normalna cena: 600–1200 ฿ za dwoje powyżej 2500 ฿ — targuj się cały cennik →
Pieniądze
Bankomaty, kantory, reszta.
Pomocnik przy bankomacie Uważaj
Jak to wygląda Ktoś „pomaga" obsłużyć maszynę albo stoi bardzo blisko przy wpisywaniu PIN-u.
Co robić Zasłoń klawiaturę i nie przyjmuj pomocy. Korzystaj z bankomatów przy oddziałach banków i w centrach handlowych, nie z wolnostojących na ulicy.
Gdzie zgłosić: Policja 191
Kantor oddaje mniej, niż przeliczył Oszustwo
Jak to wygląda Kasjer przelicza kwotę na twoich oczach, a przy podawaniu banknotów zatrzymuje dwa albo trzy. Wygląda to na zwykłą niezręczność przy liczeniu.
Co robić Przelicz pieniądze sam, przy okienku, zanim odejdziesz — potem nie ma już o czym rozmawiać. Warto wcześniej obejrzeć tajskie banknoty: pięćsetka i tysiąc są podobne w kolorze.
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Fałszywy policjant sprawdza portfel Oszustwo
Jak to wygląda Ktoś w cywilu albo w mundurze zatrzymuje cię na ulicy „do kontroli": chce zobaczyć paszport i portfel, mówi o mandacie za rzecz, o której pierwszy raz słyszysz, i żąda gotówki od ręki.
Co robić Prawdziwy policjant ma legitymację i nie zagląda do portfela. Poproś o okazanie legitymacji i o to, żeby sprawę załatwić na posterunku albo z policją turystyczną. Portfela nie oddawaj do ręki. Zwykle na samo słowo „tourist police" sprawa się kończy.
Gdzie zgłosić: policja turystyczna 1155
Podmieniony banknot przy wydawaniu reszty Oszustwo
Jak to wygląda Płacisz tysiącem, a sprzedawca albo kierowca pokazuje ci w ręku banknot stubahtowy i mówi, że tyle dałeś. Albo w reszcie wśród banknotów ląduje nominał niższy, niż być powinien.
Co robić Płać odliczoną kwotą albo powiedz na głos, jakim banknotem płacisz, i nie wypuszczaj go z ręki, dopóki druga strona go nie weźmie. Resztę przelicz na miejscu. Przy większych kwotach pomaga zdjęcie banknotu w telefonie.
Bankomat proponuje przeliczenie na złotówki Naciąganie
Jak to wygląda Ekran pyta, czy chcesz zapłacić w PLN zamiast w bahtach, i pokazuje „gwarantowany kurs".
Co robić Zawsze wybieraj bahty. Przeliczenie po stronie bankomatu (DCC) jest gorsze o kilka procent od kursu twojego banku. Do tego tajskie bankomaty biorą 220 ฿ prowizji za wypłatę — wyciągaj większe kwoty rzadziej.
Kantor z kursem „bez prowizji" Naciąganie
Jak to wygląda Duży napis o zerowej prowizji, a kurs o kilka procent gorszy niż w SuperRich czy Vasu.
Co robić Sprawdź kurs w telefonie przed wymianą. Najlepsze kursy mają sieciowe kantory w miastach; najgorsze — lotniska i recepcje hoteli.
Wycieczki i atrakcje
Bilety, zwierzęta, „prywatny przewodnik".
Wycieczka kupiona na plaży Oszustwo
Jak to wygląda Ktoś sprzedaje rejs na wyspy z leżaka albo z budki bez nazwy, taniej niż w biurze. Rano łódź nie przypływa albo jest przepełniona.
Co robić Kupuj u przewoźnika z nazwą, adresem i pokwitowaniem. Sprawdź, czy w cenie jest wstęp do parku narodowego — to często dokładane 400 ฿ na miejscu.
Normalna cena: 800–1400 ฿ za osobę powyżej 2200 ฿ — targuj się cały cennik →
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Zdjęcie ze zwierzęciem Oszustwo
Jak to wygląda Ktoś podchodzi z małpką, lorisem albo wężem i proponuje zdjęcie. Po zrobieniu żąda kilkuset bahtów.
Co robić Nie bierz zwierzęcia do ręki i nie pozwól go sobie posadzić na ramieniu — to jest moment, w którym cena przestaje podlegać dyskusji. Te zwierzęta są przy tym trzymane w fatalnych warunkach, a handel nimi jest nielegalny.
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Bilet „z pominięciem kolejki" Naciąganie
Jak to wygląda Pośrednik przed wejściem sprzedaje bilety drożej niż w kasie, tłumacząc, że kolejka trwa godzinę.
Co robić Kasy przy dużych atrakcjach są tuż obok i kolejki rzadko są długie. Ceny wstępu są urzędowe i wywieszone.
Normalna cena: 200–400 ฿ za osobę cały cennik →
Wypożyczalnie i usługi
Skutery, sprzęt, kaucje.
Miły nieznajomy z darmową wycieczką Uważaj
Jak to wygląda Ktoś zagaduje po angielsku przy atrakcji, opowiada o sobie, a po chwili proponuje darmowy przejazd, herbatę albo wycieczkę „bo dziś święto". Kończy się to sklepem z klejnotami, biurem sprzedającym wycieczki po potrójnej cenie albo rachunkiem w barze, którego nie da się zakwestionować.
Co robić Nie ma darmowych wycieczek od nieznajomych na ulicy. Podziękuj i idź dalej. Jeśli jesteś już w środku, nic nie podpisuj i nie płać — wyjdź. Drinka nie zostawiaj bez opieki.
Gdzie zgłosić: policja turystyczna 1155
Rysa na skuterze, której nie było Uważaj
Jak to wygląda Przy zwrocie wypożyczalnia pokazuje zadrapanie i żąda kilku tysięcy bahtów. Twój paszport leży u nich w szufladzie jako zastaw.
Co robić Nigdy nie zostawiaj paszportu — wystarczy kopia i kaucja gotówką. Przed odjazdem zrób zdjęcia i film dookoła skutera, z datą. Wypożyczaj tam, gdzie polecił hotel albo biuro, a nie z budki na plaży.
Normalna cena: 200–350 ฿ za dobę powyżej 600 ฿ — targuj się cały cennik →
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Jazda skuterem bez prawa jazdy Uważaj
Jak to wygląda Wypożyczalnia nie pyta o uprawnienia, ale policja na drodze owszem — a ubezpieczenie nie pokrywa wypadku bez kategorii A.
Co robić Do skutera potrzebne jest prawo jazdy kategorii A albo międzynarodowe z wpisem. Mandat to kilkaset bahtów, ale prawdziwy koszt to wypadek bez ubezpieczenia. Kask zakładaj zawsze — to też mandat.
Pranie liczone od sztuki Naciąganie
Jak to wygląda W hotelu pranie kosztuje za sztukę i wychodzi kilkaset bahtów, choć w pralni obok jest na wagę.
Co robić Pralnie samoobsługowe i osiedlowe liczą za kilogram i oddają na drugi dzień. Zapytaj o cenę przed zostawieniem rzeczy.
Normalna cena: 40–60 ฿ za kilogram powyżej 150 ฿ — targuj się cały cennik →
Nocleg
Rezerwacje, dopłaty, „hotel spłonął".
Hotel, który „spłonął" albo jest przepełniony Oszustwo
Jak to wygląda Kierowca z lotniska twierdzi, że twój hotel jest zamknięty, i wiezie do innego — gdzie dostaje prowizję.
Co robić Zadzwoń do swojego hotelu przy kierowcy. Adres i telefon miej zapisany przed przylotem, najlepiej po tajsku do pokazania.
Gdzie zgłosić: Policja turystyczna 1155
Dopłata przy zameldowaniu Naciąganie
Jak to wygląda Przy check-inie okazuje się, że rezerwacja nie obejmuje śniadania, podatku albo „opłaty kurortowej", której nie było przy rezerwacji.
Co robić Pokaż potwierdzenie rezerwacji z ceną końcową. W Tajlandii podatek 7% VAT i 10% service charge bywają doliczane osobno i to jest legalne — ale muszą być zapowiedziane przy rezerwacji.
Jeśli coś się wydarzy, dzwoń na 1155 — policja turystyczna, po angielsku, całą dobę. To numer stworzony właśnie do takich spraw i naprawdę działa.